Hoàng Hôn Trên Biển Vắng

 

      Quán ẩn ḿnh dưới bóng mát của một hàng dương trên một mảnh đất gần con đường  xuyên Viêt, nơi du khách thường dừng lại nghỉ ngơi đón gió biển v́ từ đó về tới Sài G̣n cũng c̣n mất vài giờ lái xe. 

      Trước đây quán rất đông khách nhưng từ ngày kinh tế khó khăn xe du lịch qua lại không nhiều, chỉ c̣n bọn trẻ địa phương thỉnh thoảng ra tắm biển, khi mệt nằm dài trên băi cát trước quán. Đôi lúc họ cũng vào quán mua vài lon nước ngọt, nhưng h́nh như họ là sinh viên nên không tiêu xài rộng răi như những du khách, nhất là du khách Việt kiều. Những buổi chiều vắng lặng bà chủ quán chỉ biết buồn buồn thở dài, và cô tiếp viên cũng buồn không kém, hết đứng lại ngồi, phủi bụi bàn ghế ngoài mái hiên, mặc dù chúng vẫn sạch sẽ v́ mới được lau chùi.

 

      Ông ta thường tới vào những lúc hoàng hôn, ngồi tại cái bàn ngoài cùng gần băi cát và chỉ gọi độc nhất một món cà phê sữa. Ông ta ngồi đó nh́n ra biển, trầm lặng đến u buồn, và hầu như không biết đến người xung quanh. Ly cà phê nhiều khi c̣n nguyên vẹn khi ông ta đứng lên ra về.

      Khi ông ta tới lần đầu tiên Liễu tường ông ta cũng chỉ là một du khách như mọi người. Ông ta đi chậm chạp, tay cầm cây gậy ngắn v́ đă có tuổi. Thế nhưng khi ông ta trở lại  nhiều lần sau đó th́ Liễu biết rằng ông ta chỉ là một người khách địa phương. Kể ra cũng lạ, chỗ này hẻo lánh, không có mấy khách sang trọng như ông ta. Chiếc Toyota đen bóng đậu lại bên đường, người tài xế nhanh nhẹn mở cửa xe đỡ ông ta xuống, cúi đầu khi ông ta nhỏ nhẹ cám ơn, và yên lặng đứng nh́n ông ta ngồi hẳn xuống ghế rồi mới đem xe đi đậu ở một chỗ nào đó, một vài giờ sau mới trở lại đón ông ta về.

      Ông ta trở thành thân quen đến độ thấy ông ta là Liễu tự động pha cà phê mang ra, không cần ông ta gọi, và lần nào cũng thế, ông ta chỉ nhỏ nhẹ cám ơn. Ông ta ngồi lâu hơn bất cứ người khách nào nhưng bà chủ cũng như Liễu không bao giờ phiền ḷng v́ quán vắng, và khi đứng lên ông ta luôn luôn để lại một món tiền cho Liễu, đôi khi nhiều hơn cả giá của ly cà phê.

 

      Một lần thấy ông ta khó khăn cúi lượm cây gậy rơi dưới đất, Liệu chạy lại nhặt dùm, và đỡ ông ta ngồi ngay ngắn lại trên ghế. Ông ta mỉm cười:

      -     Cám ơn   nhé. Có tuổi rồi nên làm cái ǵ cũng khó khăn.

      Liễu vội vàng:

      -     Dạ, không có chi.

      Được dịp, Liễu hỏi thăm người khách quen nhưng vẫn c̣n rất xa lạ:

      -     Bác ở gần đây?

      Ông ta gật đầu:

      -     Cũng gần, ngay ngoại ô Phan Rang đây thôi.

      Lần đầu tiên nghe ông khách nói nhiều, Liễu ngạc nhiên nhận ra giọng nói của ông ta không phải là của người điạ phương:

      -     Quê bác chắc không phải ở vùng này?

      Ông ta ngước mắt nh́n Liễu mỉm cười, một tay vẫn vịn đầu gậy, một tay ch́a ra chỉ chiếc ghế trống:

      -     Nếu cô không bận, mời cô ngồi.

      Liễu cám ơn và rụt rè ngồi xuống chiếc ghế đối diện. Nụ cười của ông ta thật hiền từ, nhưng giọng nói thoáng buồn:

      -     Quê tôi tuốt ngoài Bắc Ninh. Về thăm một lần đă khá lâu. Chắc là tôi chẳng bao giờ trở lại.

      Liễu gật đầu:

      -     Cháu cũng đoán bác là người Bắc. Chắc bác vô đây sau ngày “giải phóng”?

Ông ta lắc đầu, nụ cười buồn trên môi:

      -     Không. Tôi là “bắc kỳ 54”, gia đ́nh tôi di cư vào Nam khi tôi c̣n bé tí!

      -     Ồ! Thế ra bác lập nghiệp ở đây hả? Cháu ít thấy người Bắc ở vùng này, bây giờ gia đ́nh bác ra sao?

      Liễu nghĩ tới chiếc xe hơi mới tinh, tới người tài xế lễ phép, và đoán là nếu ông ta không phải là một thứ “đại gia” th́ cũng là một cán bộ cao cấp vừa hồi hưu, tuy nhiên Liễu ngạc nhiên không hiểu là vùng đất khô cằn này có ǵ cho ông ta lưu luyến.

      Đưa mắt nh́n ra khơi, đôi mắt tinh anh sâu thẳm nhưng lúc nào cũng thoáng buồn, ông ta nhỏ nhẹ:

      -     Chỉ có ḿnh tôi ở đây.

      -     Sao bác lại chọn chỗ này? Sài G̣n hay Hà Nội có phải vui hơn không.

      Bất chợt ông ta hỏi:

      -     Cô biết băi biển Ninh Chữ không?

      -     Dạ, cháu biết.

      Giọng của ông ta trầm xuống hầu như đang nhớ tới cái ǵ rất xa xôi:

      -     Ngày xưa thời VNCH có một duyên đoàn của Hải Quân đóng ở đó. Tôi là lính duyên đoàn, mấy năm rồi mới đổi xuống tàu đi biển.

      Liễu thở ra:

      -     Vậy là cháu hiểu rồi. Bác về đây sống v́ những kỷ niệm cũ.

      Ông ta bật cười:

      -     Nghe cô nói như là đang đọc một truyện t́nh.

      Liễu cũng cười, chống chế:

      -     Hồi học cấp ba cháu cũng giỏi văn lắm. Chỉ tiếc là không có điều kiện theo học đại học. Mà thôi, bác nói tiếp đi. Cháu nói vậy có đúng không?

      -     Cũng đúng một phần. Tôi quả có một mối t́nh ở nơi này, về đây v́ tôi cũng c̣n rất yêu biển, và cần khí hậu ấm áp để dưỡng bệnh.

      Liễu ái ngại:

      -     Bác bệnh ǵ vậy? Trông bác quả có hơi yếu.

      -     Nhiều thứ lắm. Áp huyết cao, phong thấp, mới đây lại bị “stroke”, may mắn không chết, dù đă gần khỏi nhưng đi đứng vẫn c̣n khó khăn. Ở bên Mỹ các con tôi đều bận rộn với gia đ́nh riêng nên tôi về bên này để chữa trị.

      -     À, bác là Việt kiều, thảo nào …

      Liễu  ngập ngừng không nói tiếp. Ông ta cũng không nói ǵ thêm, mắt vẫn nh́n xa vắng. Đúng lúc đó người tài xế trở lại. Anh ta cũng đă khá nhiều tuổi, người thấp   nhưng c̣n rất tráng kiện, lúc nào cũng như cái bóng, yên lặng đứng sau lưng ông ta đợi chờ. Ông ta vịn vào cạnh bàn đứng lên:

-          Cám ơn cô nhiều lắm. Nghe bà chủ gọi cô là cô Liễu, phải không?

      Liễu cũng đứng lên:

      -     Dạ. Cháu chào bác. Lần tới bác nói chuyện bên Mỹ cho cháu nghe nhé. Chắc là vui lắm.

      -     Ở đâu cũng có những chuyện vui buồn. Thôi, chào cô nhé.

      Người tài xế đỡ nhẹ cánh tay để ông ta đứng vững, nhưng rồi lùi lại phiá sau, để mặc ông ta chậm chạp bước v́ h́nh như ông ta quyết tâm, không muốn ai phải nâng đỡ ḿnh. Liễu nh́n theo bóng dáng ông ta cho đến khi người tài xế mở cửa xe đỡ ông ta lên mới tần ngần xếp lại ghế ngồi, và mang đổ ly cà phê c̣n gần như nguyên vẹn.

 

0O0

 

      Khi người khách trở lại lần sau đó, Liễu rụt rẻ hỏi thăm và được biết tên ông ta là Nguyễn. Vẫn đôi mắt nh́n xa xôi nhưng ông Nguyễn đă bớt lạnh lùng, mời Liễu ngồi và thân mật nói chuyện đời với Liễu như thể là đă quen biết từ lâu.

 

      “Hồi đó tôi c̣n trẻ lắm, mới hơn hai mươi tuổi! Người ta cứ nói lính Hải Quân đa t́nh bay bướm, nhưng tôi chỉ yêu một ḿnh cô ấy, và đến tuổi này nghĩ lại những ngày hoa bướm đó tôi vẫn cảm thấy êm đềm. Cô ấy là nữ sinh, thỉnh thoảng mặc áo dài trắng đến thăm tôi tại đơn vị v́ tôi ít khi được ra ngoài. Lúc đó làm ǵ có cell phone cho chúng tôi hẹn ḥ, chiều chiều nếu không bận công vụ tôi đứng bên hàng rào doanh trại, lóng ngóng đợi chờ. Hôm nào thấy bóng cô ấy tôi vui như chưa bao giờ vui thế. Gặp nhau cũng chỉ để ngồi với nhau trong câu lạc bộ, thủ thỉ chuyện tṛ cho đến khi hoàng hôn xuống là cô ấy phải ra về.

      Ngày tôi phải đổi xuống tàu biển, tôi cuống quít cầu hôn với cô ấy, và may mà được gia đ́nh cô ấy bằng ḷng. Mẹ cô ấy vẫn ngại đời lính tráng, và chiến tranh lúc đó đang khốc liệt, nhưng cũng đành để tôi mang cô ấy về Sài G̣n sống với gia đinh tôi, trong lúc tôi đi biển, lâu lâu mới được về thăm nhà một lần.

 

      Tháng Tư năm 1975 tàu tôi được biệt phái ra Phan Rang ngăn chặn bước tiến của Bắc quân. Pháo từ  xe tăng trên bờ bắn ra trúng đài chỉ huy, một mảnh đạn nhỏ văng trúng đầu tôi, đi vào óc, và vẫn c̣n nằm trong đó đến bây giờ. Tôi chỉ bị thương nhẹ nhưng mảnh đạn oan nghiệt đó không thể lấy ra v́ giải phẫu óc rất nguy hiểm. Lâu lâu tôi vẫn có những cơn đau buốt tưởng như không chịu được nhưng trông tôi vẫn b́nh thường, và tôi vẫn làm việc như thể là chưa bao giờ bị thương.

      Cũng may mắn là dù bị bắn tàu tôi cũng giải cứu được một đơn vị bộ binh, đưa họ về Sài G̣n, và tôi kịp đón gia đinh di tản vào cuối tháng Tư. Lúc đó chúng tôi đă có đứa con trai đầu ḷng mới sinh được vài tháng. Cha mẹ tôi không chịu đi theo chúng tôi v́ cứ sợ qua Mỹ không biết làm ǵ để nuôi nhau!

      Muời năm sau tôi mới đón được bố mẹ sang, sau khi tôi đă tốt nghiệp một trường cao đẳng chuyên nghiệp, và đi làm cho Cisco, một hăng hi-tech tại thành phố San Jose, California. Tôi may mắn gia nhập công ty từ thuở ban đầu, công ty lớn mạnh và cũng như bao nhiêu nhân viên khác, tôi được tưởng thưởng một số cổ phần, trở nên sung túc, và sớm thành một triệu phú ở nơi xứ lạ quê người. Chúng tôi cũng có thêm hai cháu gái, và cả ba cháu bây giờ đă tốt nghiệp đại học, có gia đ́nh riêng và đều có một cuộc sống trung lưu khá vững vàng.

 

      Thế nhưng trời cho cái này th́ lấy đi cái khác cô Liễu à. Cơn đau trong óc càng ngày càng mănh liệt và xảy ra thường xuyên hơn. Những lúc như vậy tôi chỉ muốn chết. Nhà tôi thương tôi nhưng cũng không biết làm ǵ hơn là ngồi trước bàn thờ, đọc kinh cứu khổ cứu nạn, mong Phật Bà Quan Thế Âm thương xót tôi mà xoa dịu bớt cơn đau. Có nhiều hôm tôi thiếp đi, khi tỉnh dậy vẫn thấy nhà tôi ngồi im ĺm cúi đầu, hai tay chắp trước ngực, cầu nguyện cho tôi suốt đêm thâu.

      Tôi bỏ việc làm, và nhà tôi cũng vậy, để ở nhà chăm sóc tôi. Tôi được bệnh viện Stanford cho thử nghiệm một thứ thuốc mà họ mới phát minh nhưng chưa rơ hiệu quả ra sao. Tôi t́nh nguyện v́ nghĩ rằng ít ra cũng có chút hy vọng dù không rơ hậu quả của thuốc có ǵ tai hại hay không. Thuốc làm tôi hết đau nhưng chỉ được vài giờ, và tôi phải uống vài lần mỗi ngày. Mỗi lần uống xong tôi muốn như mê đi, nhưng dù sao cũng giúp tôi sinh hoạt gần như b́nh thường. Nhà tôi vẫn cầu nguyện, nhưng không c̣n phải thức suốt đêm như xưa, cho đến một ngày …

 

      Cơn đột qụy đến bất th́nh ĺnh, không biết có phải v́ hậu quả của thuốc hay không, tôi ngă gục ngay lúc sáng sớm, khi vừa ra khỏi giường. May mà nhà tôi gọi được xe cấp cứu, đưa tôi vào bệnh viện điều trị nên tôi sống sót, nhưng cũng phải tập luyện cả năm mới đi lại được như bây giờ. Sau cơn bạo bệnh đó tôi thấy cái chết như gần kề, tôi bỗng nhớ quê hương, nhớ đường biển xưa, nhớ nơi tôi đă có một mối t́nh vĩnh cửu, nên t́m về chỗ này. Người già sống với dĩ văng cô ạ. Cô thấy tôi thường ra đây ngắm biển, v́ lúc nào tôi cũng tưởng nhớ đến những ngày tháng êm đềm năm xưa.”

 

      Liễu ngắt lời ông Nguyễn:

      -     Bác gái đâu, có về VN với bác không?

      Ông Nguyễn lắc đầu:

      -     Không. Nhà tôi ở lại bên đó trông nom đứa cháu ngoại mới sanh v́ con gái út của tôi không được khoẻ.

      -     Ồ, thế th́ ai chăm sóc bác ở bên này?

      -     Có đứa cháu gái bên vợ, và anh Hiệp, người lái xe cho tôi.

      Ngừng lại một phút, ông Nguyễn thở dài nói tiếp:

      -     Tôi cũng đă b́nh phục gần như xưa, dù chậm chạp nhưng có thể tự chăm sóc vệ sinh cho chính ḿnh. Khi tôi đ̣i về VN sống, nhà tôi cũng băn khoăn lắm nhưng nhờ có tài chính đầy đủ và lương hưu, nên chúng tôi xoay sở cũng dễ dàng. Vài tháng tôi lại qua Mỹ một lần, thăm con cháu và khám bệnh lại cho nhà tôi yên tâm.

      -     Bác vẫn c̣n uống thuốc giảm đau mà bệnh viện đang thí nghiệm?

      Ông Nguyễn gật đầu:

      -     Biết làm sao bây giờ. Không có thuốc tôi như nguời chết dở. Được ngày nào hay ngày ấy, cô ơi.

 

0O0

 

      Ông Nguyễn trở thành người bạn vong niên của Liễu. Thoáng thấy bóng chiếc xe hơi là cô vội vă chạy ra, phụ với anh Hiệp mở cửa xe cho ông, và mỗi lần ông ra về, cô theo ra tận xe, quyến luyến đứng nh́n cho đến khi chiếc Toyota khuất bóng. Chiếc bàn nơi ông Nguyễn ngồi lúc nào cũng sạch bóng, và cô muốn dành riêng cho ông, không bao giờ đưa khách lạ tới đó. Ông Nguyễn vẫn tới đó rất đều đặn, vẫn xa vắng nh́n ra biển khơi, thỉnh thoảng nói với Liễu về những bến bờ xa lạ mà ông ta đă có dịp ghé qua hơn một lần. Ông cũng cho Liễu xem tấm h́nh đứa cháu gái lên mười đang ngồi chơi Piano. Liễu hỏi con bé có biết nói tiếng Việt không, ông lắc đầu, cười tủm tỉm:

      -     Nó chỉ nói được ba tiếng: “Ông”, “Bà” và … “Phở”.

Liễu bật cười, và ông Nguyễn cũng cười.

 

      Cứ như thế, ngày nào Liễu cũng chờ ông khi trời vừa tắt nắng. Thế nhưng hơn tuần nay không thấy ông Nguyễn tới. Liễu băn khoăn nhưng đoán là trái gió trở trời, ông ta đau ốm nên nằm nhà. Mỗi lần nghe tiếng xe hơi ngoài xa lộ là Liễu đưa mắt nh́n. Những chiếc xe vụt qua như bóng thời gian, hơn tháng trời, mới lại thấy chiếc xe Toyota đen bóng. Không đợi cho xe ngừng hẳn, Liễu chạy vụt ra nhưng rồi chợt thấy hụt hẫng v́ chỉ có chú Hiệp lái xe, không thấy ông Nguyễn ở băng sau, chỗ ông thường ngồi.

 

      Hiệp mất hẳn vẻ nhanh nhẹn thường ngày, chập chạp ra khỏi xe, cúi đầu khi gặp ánh mắt ḍ hỏi của Liễu. Chừng như lâu lắm chú mới khẽ thở dài:

      -     Ông cụ về Mỹ rồi.

      Liễu hỏi tới:

      -     Rồi bao giờ trở lại?

      Hiệp lắc đầu:

      -     Không trở lại nữa đâu, … ông cụ mất rồi.

      Liễu thảng thốt đưa tay che miệng:

      -     Trời!

      Hiệp buồn bă:

      -     Hơn tháng trước bỗng dưng những cơn đau càng ngày càng dồn dập. Thuốc uống hầu như liên tục, cuối cùng ông cụ quyết định trở về Mỹ để giải phẫu. Bà cụ đă ngăn cản ông cụ nhiều năm v́ sợ nguy hiểm, nhưng cuối cùng cũng đành. Giải phẫu xong ông cụ đi vào hôn mê, và vài ngày sau th́ mất.

      Liễu đứng thẫn thờ trong lúc Hiệp cố ngăn niềm xúc động, nói như th́ thầm:

      -     Ông cụ tốt với tôi lắm, thường cho tôi tiền để tôi gửi về Bắc tặng mẹ tôi. Nguyên tôi là bộ đội phục viên, nghèo không nuôi nổi thân, lang bạt đến tận nơi này, may được người nhà ông cụ mướn lái xe. Ông cụ coi tôi như người nhà, kể chuyện đời ḿnh, tôi cũng chẳng dấu ông cụ, nói cho ông cụ biết là tháng Tư năm 75 tôi là người lái xe tăng tiến quân qua vùng này. Tăng của chúng tôi bắn vào chiếc chiến hạm của VNCH đang ủi băi vớt người, và có thể tôi là người đă gây ra mảnh đạn oan nghiệt đó trong đầu ông cụ. Tôi thật là ân hận.

      Nghe tôi nói thế ông cụ chỉ cười, vỗ vai tôi: “Đâu có phải lỗi tại chú. Chúng ḿnh đều là chiến binh … Chiến tranh ngày đó đă qua rồi.”

      Hiệp dụi mắt, móc trong túi quần đưa cho Liễu một phong b́ dầy:

      -     Ông cụ để lại di chúc, tặng tôi chiếc xe này để tôi chạy taxi, làm kế sinh nhai. Ông cụ cũng nhờ tôi đưa tặng cô ít tiền, để cô đi học đại học, và cám ơn cô đă bầu bạn với ông cụ những ngày qua.

      Liễu đưa tay nhận chiếc phong b́, ḷng nặng trĩu u buồn:

      -     Cám ơn chú. Gia đ́nh có đưa ông cụ về an táng tại VN không chú?

      Hiệp lắc đầu:

      -     Nói chuyện điện thoại với gia đ́nh bên đó tôi mới được biết là ông cụ đă được hoả táng, tro rắc ngoài biển… Thôi thế cũng là xong.

      -     Có liên lạc qua bên đó chú cho Liễu gửi lời phân ưu tới bà cụ, và xin cám ơn tấm ḷng rộng lượng của ông cụ cùng gia đ́nh.

      -     Vâng.  Thế nào tôi cũng sẽ chuyển lời. Bây giờ tôi về nhé. À, c̣n một ít sách vở của ông cụ, tôi biết là ông cụ rất muốn để lại cho cô. Tôi sẽ mang ra đây để cô giữ làm kỷ niệm.

      -     Cám ơn chú.

      Hiệp gật đầu chào, lủi thủi chui vào xe. Khi xe đă lăn bánh và mất hút trên xa lộ Liễu mới buồn bă đi tới cái bàn và ngồi xuống cái ghế ông Nguyễn thường ngồi. Cô đưa mắt nh́n ra biển và nói như thể là ông Nguyễn đang ngồi bên:

      -     Cuối cùng th́ bác cũng về với biển, nơi chốn bác yêu thương.

      Liễu mở chiếc phong b́. Xấp tiền có lẽ thừa cho cô theo theo đuổi mộng văn chương ở đại học như cô từng ước mơ, thế nhưng cô không thấy vui. Cô cúi mặt, và một giọt nước mắt ứa ra, đọng nơi khoé mắt cùng với tiếng thở dài.

 

Trần Quang Thiệu

June, 2011