Quê Mẹ Ở Đông Hà

 

 

    Email của Hạnh từ Sài-G̣n gửi lên:

-        Chúng em cần gặp anh và có chuyện cần anh giúp. Mike muốn t́m kiếm một người quê quán ở Đông Hà nhưng chúng em không biết ǵ về địa phương này. Nếu được anh đi cùng với chúng em th́ công việc sẽ dễ dàng hơn.

      Tôi trả lời:

-        T́m người ở Đông Hà? Anh cũng không biết nhiều về tỉnh miền Trung xa xôi này. Tháng tới anh sẽ xuống Sài-G̣n, và sẽ t́m gặp các em nói chuyện nhiều hơn.

      Tôi nghĩ là tôi có thể giúp Hạnh được v́ niên học đă gần tàn. Tôi thông báo cho Thắng biết là tôi sẽ về Mỹ nghỉ hè với gia-đ́nh và sẽ trở Đà-Lạt lại tiếp tục dạy niên khóa tới. Tôi thấy hơi bâng khuâng, nhớ Trinh, nhớ California, muốn trở về sớm nhưng đồng thời cũng quyến luyến đám sinh viên đă cùng tôi quây quần mấy tháng vừa qua.

      Gần ngày chia tay tôi nói với các em:

-        Đây là bài thi măn khóa,  các em là hăy dùng tất cả những ǵ các em học được từ lớp vi-tính do tôi hướng dẫn, viết cho tôi một lá thư bằng ‘MS Word’, nói cho tôi biết cảm nghĩ của các em về lớp học này, gửi cho tôi bằng email, và đính kèm một tấm h́nh để tôi dù mai này dù không gặp lại tôi cũng vẫn luôn luôn nhớ tới các em. Tuy chỉ chấm điểm kỹ thuật, nhưng tôi cũng rất mong biết được cảm tưởng của các em về khoá học này v́ quả thực tôi đă mang hết chân t́nh, yêu người và yêu thương cuộc đời, về đây với các em.

      Nhiều sinh viên như lơ đăng, không để ư nhiều đến những ǵ tôi nói, có lẽ c̣n đang lo lắng cho những ngày sắp tới, nhưng cũng có vài cặp mắt long lanh như muốn khóc. Tôi thấy Tùng dụi mắt, Thủy cúi đầu như suy nghĩ, và  Loan hướng mắt nh́n xa xôi.

      Một tuần sau tôi nhận được các email ‘nộp bài’. Nhiều lá thư làm tôi xốn xang, nhưng cũng có lá thư rất ngắn, làm tôi thật bùi ngùi:

      “Em ghi tên học môn vi-tính v́ lư-do rất giản dị. Công việc nào bây giờ người ta cũng đ̣i hỏi Anh văn và vi-tính. Trước đây em tưởng như mất ḷng tin với học đường, không ngờ em t́m lại được chút t́nh thầy tṛ đúng nghĩa. Em không biết nói ǵ hơn là cám ơn thày.”

      Khi chia tay ngày cuối tôi cố vui đùa:

-        Các em biết địa chỉ email của tôi rồi nên dù ở góc biển chân trời nào các em có gọi là tôi nghe thấy liền. Với lại tôi sẽ trở về đây v́ Đà Lạt là quê hương thứ hai của tôi. Căn nhà các em thường tới thăm tôi sẽ c̣n đó, cửa lúc nào cũng rộng mở. Loan này, và Thủy nữa, đừng buồn! Vài tháng nữa tôi sẽ trở lại, rất mong nghe tin vui!

      Tôi không mang theo ǵ nhiều xuống Sài G̣n gặp Hạnh, ngoài vài bộ quần áo và chiếc laptop chứa đầy email. Tôi muốn đọc lại từng chữ, từng ḍng đễ biết chắc rằng những việc tôi đang làm có mang lại kết quả và ư-nghĩa tôi mong muốn.

      Tôi tới nhà Hạnh khi trời đă tối. Hạnh và Mike h́nh như đang rất nóng ḷng gặp tôi, và như có vẻ buồn. Mike xách chiếc valise nhỏ vào căn pḥng trống dành cho tôi trong lúc Hạnh kéo tôi vào pḥng khách, hỏi tôi ngay khi tôi vừa ngồi xuống chiếc sofa dài:

-        Anh mệt không?

      Tôi lắc đầu:

-        Không em. Taxi từ phi-trường về nhà em cũng gần.

      Hạnh nói như trách móc:

-        Đáng lẽ anh phải báo trước cho em đi đón.

      Tôi cười:

-        Anh đi khắp thế giới và chẳng có ai đưa đón bao giờ. Em và Mike có chuyện ǵ buồn phải không.

      Hạnh gật đầu:

-        Louis, ba của Mike, mới vừa phát hiện ung thư phổi, và chỉ sống được vài tháng nữa là nhiều. Mike khóc quá trời, muốn trở về Mỹ ngay, nhưng Louis c̣n nhờ Mike đi kiếm một người. Để em đưa thư của Louis cho anh xem.

      Hạnh chạy vào nhà trong, trở ra trao cho tôi lon bia lạnh và lá thư đánh máy rơ ràng:

-        Louis nhờ em dịch ra tiếng Việt v́ thư này không phải chỉ viết cho Mike mà c̣n cho bà Nguyễn Thị Bé mà Louis nhờ chúng ta đi t́m. Anh cứ đọc thư rồi sẽ rơ.

      Lá thư khá dài, tôi đọc chậm trăi, v́ nhiều chỗ Louis hoặc đă quên, hoặc quá xúc động nên không được rơ ràng.

 

      “Mike, ba biết là con sẽ đau buồn và có thể sẽ không mấy hài ḷng v́ ba sẽ nói cho con câu chuyện mà ba đă dấu diếm măi trong ḷng. Ba cũng xin lỗi mẹ con nữa, dù bà đă qua đời và đang được Chúa che chở.

      Ba mới được bác sĩ cho biết là ba bị ung thư phổi, giai đoạn 4, và chỉ sống được vài tháng nữa là cùng. Có lẽ đây là hậu quả của những ngày ba phung phí sức khoẻ, hút nhiều thuốc lá và cần sa khi xưa. Ba có chút buồn nhưng dù sao đi nữa th́ ba cũng đă khá nhiều tuổi, và ra đi chỉ là vấn đề thời gian. Chỉ mong là Chúa sẽ tha tội cho những lỗi lầm của ba trước đây, để ba có thể về gần mẹ con.

      Mike, con không phải là đứa con độc nhất của ba. Con c̣n một đứa em mà ba chưa bao giờ biết mặt. Ba không rơ nó là trai hay gái, c̣n sống hay đă chết, và mẹ nó, người đàn bà VN đau khổ đó bây giờ ra sao. Ba đă hèn nhát, dấu diếm sự thật cho tới lúc này, lúc ba không c̣n sống được bao lâu.

      Năm 1972 ba được gửi qua Nam. Như con biết gia đ́nh chúng ta là gia đ́nh quân đội. Ông nội của con và ba đều là thủy quân lục chiến, và cả con nữa, con cũng đă phục vụ vài năm như y-sĩ Hải Quân trước khi giải ngũ, nên ba rất hănh diện thi hành nghiă vụ dù rằng phải bỏ con và mẹ con lại quê nhà.

 

      Ba đóng ở một nơi gọi là Đông Hà, một tỉnh điạ đầu của miền Nam V.N. Lúc đó cuộc chiến đă gần tàn nhưng vẫn c̣n rất khốc liệt, ba không muốn nói nhiều về thảm cảnh chiến tranh, v́ hơn ai hết con đă hiểu nên con và vợ con đang làm những việc để hàn gắn vết thương này.

      Trong những ngày cô đơn và bấp bênh với cái chết đó ba đă gặp được một người đàn bà VN, cô Nguyễn Thị Bé, khiến đời sống của ba được an ủi rất nhiều. Đó là một cô gái quê mùa, trôi dạt về thành phố để kiếm sống và ba đă gặp Bé khi cô ta vào làm lao công quét dọn pḥng ăn trong căn cứ. Người đàn bà bé nhỏ ấy khóc thút thít v́ bị đám lính xa nhà trêu chọc, và ba làm ‘người hùng’ giúp đỡ cô ta. Có lẽ là số phận, nên dù rằng ba rất yêu thương mẹ con, ba đă chung sống với người đàn bà ấy như vợ chồng.

      Bé là một người đàn bà hiền dịu và nhẫn nhục, khắc hẳn những cô gái bán bar mà con đă được biết qua báo chí, phim ảnh mà người ta dùng để bôi nhọ dân tộc thiếu may mắn này. Bé cúi đầu chịu sự khinh rẻ của đồng hương v́ Bé cần sự chu cấp nhỏ nhoi của ba  để có thể bao bọc một đại gia đ́nh trong cơn biến lọan. Có lẽ Bé không yêu ba như mẹ con yêu ba, nhưng cô ta đă săn sóc và phục tùng ba như một ông chủ đầy uy quyền, dù rằng ba chỉ là một Trung-Sĩ quèn. Đó là những ngày rất hạnh phúc của đời ba.

      Năm 1973 hiệp định đ́nh chiến kư kết, ba được điều động khỏi VN gấp rút, nhanh đến độ mà ba không có th́ giờ lo liệu được ǵ cho Bé trước khi bị quân cảnh bắt lên xe đưa về trại để lên máy bay về nước. Lúc bấy giờ Bé đang mang thai, mang ḍng máu của ba. Bé chạy theo xe quân cảnh, bàn tay bé nhỏ đưa ra như muốn níu kéo lấy ba, c̣n ba chỉ biết gục mặt, ngăn ḍng nước mắt.

      Lẽ dỉ nhiên là ba không bao giờ gặp lại Bé từ ngày đó. Đứa con của ba không biết là gái hay trai, và nếu c̣n sống nay cũng đă hơn 30 tuổi. Khi xưa ba chung sống với Bé trong một căn nhà nhỏ  gần ngă ba quốc lộ 1 và quốc lộ 9. Nhà trong ngơ hẻm không có số nên sau này dù muốn viết thư ba cũng không thể làm được ǵ.

      Mike, ba sắp chết. Ba hối hận và chua xót vô cùng. Đây là tấm h́nh độc nhất ba c̣n giữ được, con hăy thay ba đi t́m Bé, t́m em con, nói lời xin lỗi dùm ba. Con đă thành nhân, đă là một y-sĩ có tấm ḷng, con cũng không cần ǵ một chút của cải c̣n lại của ba. Con hăy t́m em con, giúp đỡ nó và nói cho nó biết là ba để lại cho nó tất cả những ǵ ba có, như một sự đền bù. Con cố giúp ba nghe.

 

      Hillary: Con dịch lá thư này ra tiếng Việt, cả lá thư sau này nữa. Nếu Chúa hỗ trợ khiến chồng con t́m được em nó th́ thư này có thể giúp được em con hiểu ḷng ba và tha thứ cho ba phần nào.

 

*********

Bé yêu dấu,

      Nếu em đọc được thư này xin em hăy tha thứ cho tôi. V́ sao tôi không trở lại t́m em được, tôi đă viết rất rơ ràng trong thư gửi cho con trai của tôi rồi. Nó sẽ đọc cho em nghe, và nó sẽ thay tôi nói lời xin lỗi với em.

 

      Có lẽ tôi sẽ không bao giờ gặp lại em, nhưng tôi vẫn giữ trong ḷng h́nh bóng hiền dịu của em. Và tôi lúc nào cũng nhớ những ngày êm đềm tôi sống với em ở Đông Hà. Điều đau xót nhất của tôi là tôi không được biết đến con của chúng ta. Đứa bé hai ḍng máu trong một đất nước tang thương chắc chắn là phải chịu nhiều đau đớn, và đó là phần lỗi của tôi. Dù có làm bất cứ điều ǵ đi chăng nữa tôi cũng không thể đền bù cho sự bất hạnh này. Tôi chỉ biết cầu nguyện xin chúa cứu rỗi linh hồn tôi khi tôi ĺa đời.

      Tôi nhờ con trai tôi đi t́m em, và đi t́m em nó. Mike bây giờ là y-sĩ đang phục vụ người nghèo tại VN. Xin em và con của chúng ta hăy cho Mike cơ hội để nó có thể làm dùm cho cha nó ư-nguyện nhỏ nhoi trước khi cha nó từ giă cơi đời.

      Gần đây, đêm đêm tôi vẫn nằm mơ thấy em. Tôi như thấy em trong căn pḥng nhỏ, cắm cúi lau chùi dọn dẹp, thỉnh thoảng ngu ngơ mỉm cười với tôi dù em hầu như không hiểu tôi nói ǵ. Và nhiều lúc tôi cũng không hiểu em nói ǵ, nhưng ánh mắt đó, nụ cười đó, tôi biết là em muốn tôi che chở em cho trọn cuộc đời. Tôi đă không làm được việc ấy, và tôi đă muốn chết khi nh́n em chạy theo xe quân cảnh ngày định mệnh đó năm nào.

      Tôi rất thương nhớ em, nhất là từ ngày vợ tôi qua đời, nhưng bây giờ th́ tất cả đều đă muộn. Tôi chỉ xin em tha thứ cho tôi một lần và xin để cho Mike thay tôi lo lắng cho em, cho con của chúng ta. Vĩnh biệt em.

 

Louis Corbin.”

 

      Tôi đặt lá thư xuống bàn, cầm tấm h́nh polaroid đă sờn nát lên ngắm nghiá. Đó là một cô gái trên 25 tuổi, mái tóc dài buông xơa, không son phấn, mặc áo bà ba trong nhà. Cô không cười, đôi mắt mở lớn và như có chút hoang mang.. Tôi nghĩ thầm, nếu c̣n sống bà Nguyễn Thị Bé có lẽ đă gần 60 tuổi.

      Mike đă ra ngồi cạnh vợ, nh́n tôi chăm chú:

-        You read it?

      Tôi gật đầu:

-        Tôi đọc rồi. Chuyện buồn quá. Xin chia buồn với Mike.

      Mike không nói được tiếng Việt, nhưng từ ngày lấy Hạnh và sang làm việc tại VN, Mike đă cố gắng rất nhiều nên có thể hiểu những câu nói thông thường, tuy rằng không thể phát âm. Hạnh hỏi tôi:

-        Mai chúng ḿnh ra ngoài Trung được không. Để em gọi mướn xe.

      Tôi can:

-        Đường xa lắm. Chúng ḿnh nên đi máy bay ra Huế, mướn xe tại đó đi Đông Hà cho đỡ mệt v́ Đông Hà chỉ cách Huế vài giờ lái xe.

      Hạnh đồng ư:

-        Sáng mai em sẽ gọi văn pḥng du-lịch để họ sắp xếp cho chúng ḿnh.

      Quay sang Mike Hạnh hỏi:

-        Did you understand what Duy just said? Mike hiểu anh Duy nói ǵ không?

      Mike gật đầu, nước mắt lưng tṛng:

-        I did, thank you, Duy.

      Hạnh ôm đầu Mike:

-        Đừng buồn nữa anh. Chúng ḿnh đi nghỉ. Có thể mai phải lên đường sớm. Good night, anh Duy.

 

o0o

 

      Chúng tôi tới Huế và check-in khách sạn Morin xong trời cũng đă về chiều nên quyết định sáng hôm sau sẽ đi Đông Hà dù rằng Mike rất nóng ḷng muốn đi ngay. Buổi tối khi chúng tôi ra khỏi pḥng ăn, Hạnh muốn đi dạo v́ Hạnh chưa tới Huế bao giờ, nhưng Mike xin lỗi trở về pḥng trước để điện thọai về Mỹ. Tôi và Hạnh đi bộ trên đường Lê Lợi dọc theo bờ sông Hương.  Hạnh hỏi tôi:

-        Anh quen ai ở Huế không.

      Tôi lắc đầu:

-        Xưa th́ có, bây giờ th́ không!

-        Bạn?

      Tôi gật đầu:

-        Người con gái của một mối t́nh xưa tên là Sơn Ca. Khi đó anh c̣n rất trẻ, mới ra trường được độ hai năm, và trước khi anh biết chị Vy của Hạnh một thời gian khá dài.

      Hạnh có vẻ buồn khi tôi nhắc tới Vy:

-        Tội nghiệp chị em. Một mối t́nh si!

-        Duyên số mà Hạnh. Anh với Sơn Ca cũng không có duyên. Cô ta là sinh viên mỹ-thuật tại Huế, về Đà Nẵng thăm nhà ở Đ̣ Xu và t́nh cờ gặp anh, yêu anh, và sau đó buồn v́ xa anh!

-        Tại sao? Anh không yêu cô ta?

      Tôi thở dài:

-        Cũng không hẳn là như vậy. Anh yêu Sơn Ca, nhưng không yêu đến độ  dám hy-sinh tất cả. Như anh nói, lúc đó anh c̣n rất trẻ, vẫn c̣n đang đi biển, và những chuyến đi xa rất lâu mới trở về. Anh cũng c̣n đang khắc khoải về thân phận và sự nghiệp của ḿnh nên anh không thể hứa hẹn ǵ, trong khi Sơn Ca muốn tiến xa hơn, nên đành xa nhau.

      Tôi nh́n ḍng sông nước chảy lững lờ, nói tiếp:

-        Nhưng dù sao th́ Sơn Ca và anh cũng đă có với nhau một thời rất là lăng mạn và êm đềm. Có những bức thư t́nh viết bằng tờ lịch khổ lớn, những buổi chiều chờ nhau trên bến sông, và những lần tiễn đưa mang bao nhớ thương.

      Hạnh hỏi thêm:

-        Sơn Ca là tên thật hay là anh muốn dấu tên người yêu cũ? Và cuối cùng cô ta ra sao?

-        Sơn Ca là bút hiệu cô ta dùng vẽ tranh và để viết thư cho anh. Không, anh không nghĩ là có ǵ phải dấu diếm. Sau này Sơn Ca lấy chồng tốt nghiệp quốc gia hành-chánh, và người chồng có biết về mối t́nh cũ sôi nổi nhưng trong sáng của Sơn Ca. Lúc đó anh đă đi xa, h́nh như Guam. Anh cũng thấy mừng v́ Sơn Ca có một đời sống đầy đủ và yên lành hơn là những ǵ anh có thể mang lại cho cô ta. Anh có gặp lại Sơn Ca một lần ở Sài G̣n, và nếu bây giờ gặp lại có thể bọn anh sẽ là bạn rất thân v́ cả Sơn Ca và anh đă qua cái thời sôi nổi trước đây.

      Hạnh cười nhẹ:

-        Hạnh hỏi thật anh nhé, anh có cả thẩy bao nhiêu mối t́nh?

      Tôi cũng cười:

-        Không nhiều, nhưng ai lại đếm bao giờ.

      Hạnh trêu tôi:

-        V́ có đếm hết mười đầu ngón tay vẫn chưa đủ. Phải không?

      Tôi lắc đầu lảng tránh:

-        Em mỏi chân chưa?

-        Chưa, nhưng ḿnh nên quay về. Mike chắc đă gọi được Louis. Bây giờ trời đă sáng ở Oklahoma.

Chúng tôi đi dọc bờ sông Hương trở về Morin. Hạnh than:

-        Em không có lấy một phiêu lưu t́nh cảm. Em yêu quí Mike, nhưng không có những niềm hân hoan, sôi nổi như anh và Sơn Ca.

      Tôi nói:

-        Điều cần thiết là em hạnh phúc.

      Hạnh gật đầu:

-        Em rất hạnh phúc, cũng như anh và chị Trinh, nhất là từ ngày em gặp lại anh.[1]

      Tôi chia tay Hạnh ở hành lang nhưng không trở về pḥng mà t́m vào bar rượu, gọi một chai bia ngồi trầm ngâm. Tôi nghĩ tới những người đàn bà mà tôi đă gặp gỡ trong đời, tới những ngày tháng vui buồn đă qua, và ngậm ngùi ước ǵ ḿnh không làm buồn ḷng những người ḿnh đă yêu. Tôi không c̣n hút thuốc nữa nhưng khi có một người ngoại quốc ngồi cạnh lịch sự giơ bao thuốc mời tôi đă nhận lời và gọi thêm một chai bia. Đêm đă khuya lắm tôi mới ngất ngưởng trở về pḥng ḿnh, cứ như xưa, kh́ tôi c̣n lang thang ở những bến bờ xa lạ.

 

o0o

 

      Khoảng hơn 10 giờ sáng chúng tôi ra tới Đông Hà. Trời nóng và ẩm ướt, tôi yêu cầu tài xế ngừng tại một quán nước gần ngă ba quốc lộ 9, nói Hạnh và Mike chờ ở đó để tôi và chú Quản, người tài xế lái chiếc xe du lịch chúng tôi mướn tại Huế, đi ḍ la t́m tin tức bà Nguyễn Thị Bé. Quản đề nghị là chúng tôi t́m những quán hay sạp, có người bán hàng đứng tuổi, mua mấy món lặt vặt như đồ kỷ niệm, khăn lau mặt ướp lạnh hoặc nước uống để lấy cớ hỏi thăm.

      Gần trưa, khi mà chiếc túi xách tay của tôi không c̣n chỗ chứa những món lặt vặt th́ chúng tôi gặp già Vịnh. Ông ta ngắm nh́n tấm h́nh, cười toe toét:

-        Tui biết bà này. Đây là Bé Lai hồi c̣n trẻ.

      Tôi ngắt lời:

-        Chúng tôi t́m bà Bé chứ không phải bà Lai.

      Vịnh giơ tay lên trời:

-        Biết rồi! Bà ấy tên Bé nhưng có con lai nên người ta gọi là Bé Lai.

      Tôi thấy tim ḿnh đập nhanh:

-        Vậy sao? Bà Bé có con lai? Trai hay gái.

      Già Vịnh nh́n tôi như ngạc nhiên:

-        Mấy ông không biết ǵ sao? Con gái. Đẹp dễ sợ.

      Rồi như có ǵ vui thích già Vịnh cựi hi hi:

-        C̣n bà già nó th́ già khú đế rồi. Không làm ăn ǵ được!

      Tôi bật cười:

-        Chắc là ông quen biết bà Bé?

      Già Vịnh gật đầu:

-        Tụi tui lối xóm mấy chục năm. Hồi nó lấy ‘thằng’ Mỹ tui tiếc quá cỡ. Chừng ‘thằng’ Mỹ về nước, tui ‘dê’ nó hoài mà không được. Mấy ông t́m Bé Lai có chuyện chi?

      Tôi hầu như biết chắc là đă có tin tức của người chúng tôi muốn t́m nên rất vui. Tôi bảo Quản:

-        Chú về dẫn bác-sĩ Hạnh và ông Mike tới đây. Tôi cần hỏi thăm bác đây thêm vài chi tiết.

      Quản gật đầu cắm cúi bỏ đi, tôi rút tờ giấy giấy bạc dúi vào tay già Vịnh:

-        Cám ơn ông nhiều lắm. Chúng tôi là người quen, t́m bà Bé có chút việc. Ông dẫn chúng tôi về nhà bà Bé được không? Nhờ người coi hàng dùm, hoặc đóng cửa lại, chúng tôi xin bồi thường thiệt hại.

      Già Vịnh toét miệng cười, giơ cao tờ giấy bạc:

-        Nhiêu đây đủ rồi. Chừng nào sẵn sàng tôi dẫn mấy ông đi.

      Hạnh vừa tới, cười thật tươi cúi chào Vịnh và nói nhỏ với tôi:

-        Cám ơn anh. Chúng ḿnh thật may, nhưng nếu không có anh chúng em không thể nào dám ra tớí nơi này. Người ta cứ nh́n Mike như vật lạ.

      Tôi mỉm cười, giới thiệu tên mọi người. Mike lóng ngóng đứng không yên chỗ, giục tôi:

-        Let’s go, please.

      Sau khi biết Hạnh là bác sĩ, già Vịnh có vẻ nề nang nên nhanh nhẹn dẫn đường. Căn nhà không xa quốc lộ mấy nhưng nếu không có người hướng dẫn cũng rất khó mà t́m được một cách dễ dàng. Vịnh đẩy cửa vào nhà trong lúc chúng tôi đứng chờ. Tôi nghe tiếng th́ thầm và giọng đàn bà hốt hoảng:

-        Lại có người tới t́m tui nữa sao? Tui không quen biết họ. Tui không bán con tui, tui không đi đâu cả. Quê tui ở đây, nhà tui ở đây. Ông nói họ đi đi.

      Lại có tiếng nói nhỏ và giọng đàn bà:

-        Có ‘thằng’ Mỹ hả?

      Một phút yên lặng trôi qua rồi cánh cửa mở rộng và người đàn bà theo Vịnh bước ra. Bà ta đưa mắt chăm chú nh́n bọn tôi, dừng lại trên khuôn mặt Mike, như có chút ngỡ ngàng và nói như th́ thầm:

-        Lu, Lu …

      Tôi đă hiểu, thở nhẹ một hơi dài, cúi đầu chào bà ta:

-        Chào bà Bé, tôi là Duy, em tôi là bác sĩ Hạnh - và chỉ Mike -  Đây là Mike, con trai của Louis. Chắc là bà thấy Mike rất giống cha.

      Người đàn bà vẫn nh́n sững Mike, h́nh như không nghe tôi nói. Hạnh tiến lên nắm nhẹ cánh tay bà ta:

-        Thưa … d́.

      Bà Bé như chợt tỉnh, luống cuống cúi đầu chào từng người, nhưng vẫn chưa nói được câu nào. Già Vịnh hoạt bát như là chủ nhà, mời mọi người vào trong. Hạnh d́u bà Bé ngồi xuống chiếc bàn đơn sơ và độc nhất trong căn nhà nhỏ, quàng tay ôm đôi vai gầy của bà và nói rất dịu dàng:

-        Con là con dâu của Louis. Chúng con về thăm d́ thôi chứ không có ư định ǵ khác. Louis có gửi thư cho d́, nhờ con dịch ra tiếng Việt, con đọc cho d́ nhé.

      Hạnh rút bức thư ra  khỏi ví xách tay và chậm trăi đọc nhỏ đủ cho bà Bé nghe. Khi Hạnh đă đọc xong, bà Bé vẫn ngồi bất động, ḍng nước mắt lặng lẽ lăn trên hai má nhăn nheo. Chúng tôi cũng giữ im lặng, tôn trọng nỗi buồn của bà. Lâu lắm bà Bé mới hỏi:

-        Bà bác sĩ cho tui hỏi, Lu bây giờ c̣n mập như xưa không.

Hạnh mỉm cười:

-        D́ gọi con là Hạnh, đừng gọi con là bà bác-sĩ. Cũng gần năm nay con không gặp Louis, nhưng khi con rời Mỹ, Louis vẫn khỏe mạnh. Nhiều năm qua con thấy Louis có già đi nhưng trông không khác xưa bao nhiêu.

-        Dạ, tôi đâu dám. Khi xưa Lu ổng thương tui lắm, có đồ ǵ cũng mang về cho tui, cho tui tiền nữa để tui gửi về quê cho gia-đ́nh. Hôm ông bị bắt về Mỹ tui khóc quá trời.

-        D́ nghe con đọc thư rồi đó. Louis cũng c̣n thương d́ lắm.

      Mike hơi nóng ḷng nên nhắc Hạnh:

-        Ask her about her daughter.

      Hạnh  ra dấu cho Mike ngồi xuống phía bên kia chiếc bàn:

-        Anh ngồi xuống đó để em hỏi d́. D́ Bé, d́ thấy anh Mike giống ba ảnh không?

      Bà Bé gật đầu:

-        Giống quá. Mới nh́n tui cứ tưởng ổng sang thăm tui.

      Hạnh cười:

-        Thế c̣n em của ảnh có giống ảnh không?

-        Bác sĩ nói con Lai hả? Không, nó giống tui chứ không giống cha nó.

-        Em con đâu?

-        Nó đi dạy học, dạy mẫu giáo, chừng trưa mới về.

      Hạnh hỏi Mike:

-        Anh nghe rơ chưa. Ba sẽ mừng lắm.

      Bà Bé kể lể:

-        Tui thương nó quá đi. Sanh ra không có cha, mọi người đều hắt hủi. Tui đặt tên nó là Lai để cho nó biết thân phận nó. Những năm đói kém tui làm thuê làm mướn vẫn không đủ ăn tưởng là nó không qua khỏi. May mà nó sống sót, hai mẹ con đùm bọc nhau cho tới bây giờ.

      Già Vịnh từ năy giờ vẫn đứng yên, ngắt lời:

-        Đâu phải hết thẩy mọi người đều hắt hủi. Tui thương nó quá mạng mà. Tui cũng thương …

      Tôi nghĩ già Vịnh muốn nói “tui cũng thương cả bà nữa” nhưng thấy đông người nên không nói hết câu. Bà Bé h́nh như không nghe thấy Vịnh nói, cúi đầu gạt ḍng nước mắt:

-        Hồi nó c̣n nhỏ nhiều người kiếm tui lắm, đ̣i ‘mua’ nó để  đem đi đâu đó tui cũng không biết nữa. Tui làm thế sao đành, với lại nó thương tui lắm, thấy người lạ tới là nó ôm cứng lấy tui, khóc lóc thảm thiết “Mạ đừng bỏ con”. Bây giờ nó lớn rồi, có chút học vấn, có chồng, có con nhưng vẫn không rời tui, dù là chỉ một ngày.

      Tôi thấy Mike cúi đầu đưa tay dụi mắt, và Hạnh cũng không ngăn được ḍng nước mắt:

-        Tội d́ và em con quá!

      Già Vịnh đề nghị:

-        Cũng sắp tan trường rôi, để tui đi báo con Lai cho nó về sớm gặp gỡ quư vị.

      Tôi tán thành ra ra hiệu cho Mike theo tôi ra ngoài đứng chờ, để một ḿnh Hạnh tỉ tê tâm sự vớí bà Bé. Tôi nghĩ Lai sẽ vui mừng và mau chóng trở về gặp chúng tôi, nhưng tôi nhầm. Lai dắt đứa bé trai, chắc là con cô ta, đi chầm chậm, mặc già Vịnh le te chạy trước. Khi thấy tôi và Mike ngoài hàng hiên, cô ta lạnh lùng nh́n, môi mím chặt, không buồn chào hỏi. Tôi hơi ngạc nhiên, cố làm ra vẻ thân thiện:

-        Chào cô Lai, trường cô dạy có gần đây không?

      Lai nh́n Mike và tôi, hỏi một cách khô khan:

-        Các ông là ai?

-        Tôi là Duy, bạn của gia-đ́nh cô, và đây là Mike, anh cô.

      Lai cao giọng:

-        Tôi không có anh em nào hết.

      Ngừng một giây Lai nói thêm:

-        Gia đ́nh tôi chỉ có tôi, mẹ tôi và con tôi. Chúng tôi không có bạn ở xa.

      Tôi cố gắng ôn tồn:

-        Cô Lai, chúng tôi hiểu, chuyện đâu c̣n có đó. Xin cô vào nhà cho chúng tôi được thưa chuyện.

      Lai không buồn trả lời, dắt con cắm cúi vào nhà. Mike muốn đi theo nhưng tôi cản lại, nói nhỏ để Mike đủ nghe:

-        Để đàn bà họ nói chuyện trước. Ḿnh đợi ngoài này một chút.

      Mike th́ thầm:

-        She’s not very friendly. I’m a little bit disappointed.

-        Đừng thất vọng vội. Dù sao chúng ḿnh vẫn là người xa lạ, cần thời gian để làm quen.

      Chúng tôi đứng lặng lẽ ngoài hàng hiên, lắng nghe tiếng mất tiếng c̣n vọng ra từ trong nhà. Tôi nghe tiếng bà Bé nỉ non, tiếng Lai cao và sắc, và tiếng Hạnh êm như tiếng suối hiền hoà. Một lúc sau tôi thấy Hạnh buớc ra, vẫy tay cho chúng tôi vào nhà. Bà Bé vẫn ngồi cúi đầu cạnh bàn, Lai đứng sau lưng , tay đặt trên vai mẹ như che chở. Nếu không có mái tóc nâu nhạt và làn da trắng sáng so với dân địa phương th́ Lai có lẽ giống VN hơn là một cô gái mang hai ḍng máu.

      Hạnh chỉ tôi:

-        Anh Duy tôi từ Mỹ về dạy học giúp sinh viên nghèo, nhà tôi cũng là bác sĩ, chúng tôi làm việc cho cơ quan thiện nguyện. Chúng tôi tới đây với tất cả tấm ḷng. Tôi biết em c̣n bực bội v́  những ǵ đă xăy ra hơn 30 năm trước đây, và chúng tôi cũng đă phân trần hết lời. Thư của ba em cũng đă nói hết lời. Tôi để bức thư lại đây để em đọc lại thêm một lần.

      Ba em hối hận và muốn đền bù cho em, chúng tôi muốn làm vui ḷng một người sắp chết. Xin em xét lại ḷng ḿnh, chấp nhận tấm chân t́nh của ba em, của chúng tôi. Tôi biết đây là chuyện bất ngờ nên em cần thời gian suy nghĩ, mai chúng tôi sẽ trở lại nói chuyện thêm với d́ và em.

      Lai ngước nh́n lên trần nhà chứ không nh́n thẳng vào chúng tôi:

-        Tôi không có cha, tôi chỉ có mẹ. Quê mẹ ở Đông Hà, nghèo nhưng cũng đă nuôi tôi nên người. Tôi không cần tiền, không cần t́nh thương muộn màng của bất cứ ai. Vâng, tôi cay đắng v́ tôi tóc tôi không đen hơn, da tôi không vàng hơn, nhưng tôi chịu đựng được từ ngày tôi biết nghĩ, và tôi sẽ sống như thế này, ở đây, cho đến khi tôi chết. Ước ǵ quư vị đừng đến, đừng khuấy động những ǵ chua xót đă qua.

      Tôi thấy giọng Lai đă mềm xuống, và nước mắt đă chảy dài. Bà Bé cũng khóc, và cả Mike và Hạnh cũng đă thẫn thờ. Ḷng tôi cũng chùng xuống, nhưng biết Hạnh nghĩ đúng là chúng tôi không nên ở lại lâu hơn, nên cất tiếng từ giă:

-        Thôi, xin chào bà và cô. Sáng mai thứ Bảy, chắc cô Lai không bận, chúng tôi sẽ trở lại. Dù sao th́ cũng là chỗ quen biết.

      Tôi kéo tay áo Hạnh:

-        Chúng ḿnh về.

      Hạnh dùng khăn tay chấm nước mắt:

-        Chào d́ chúng con về, em Lai, anh chị về. Mai anh chị sẽ trở lại.

      Lai không nói thêm câu nào, chỉ nh́n sững lên trần nhà. Bà Bé run rẩy đứng lên tiễn chúng tôi, nước mắt vẫn c̣n đọng trên khuôn mặt già nua trước tuổi. Trên đường trở lại Huế tôi khuyên Mike và Hạnh chớ nên thất vọng, đêm nay cố gắng ngủ một giấc cho thật ngon để mai lấy sức trở lại Đông Hà. Tôi tin là Lai trước sau ǵ rồi cũng sẽ cảm nhận được tấm chân t́nh của chúng tôi.

 

 o0o

 

      H́nh như Lai có chuẩn bị đón chúng tôi trở lại. Trên bàn có b́nh nước trà và những chiếc tách sạch bóng. Chúng tôi ngồi quanh bàn với niềm hy vọng. Hạnh nh́n bà Bé, mở lời trước:

-        D́ mạnh chứ?

      Bà Bé lắc đầu:

-        Đêm qua tui ngủ không được, hơi mệt một chút.

      Lai đỡ  lời:

-        Mẹ em khóc suốt đêm. Có lẽ là mẹ nhớ đến … Louis.

      Trao cho mỗi người một tách trà, Lai chớp mắt nh́n chúng tôi nói tiếp:

-        Em xin lỗi anh chị. Hôm em quá xúc động nên không giữ được b́nh tĩnh.

      Hạnh vui mừng với tay qua bàn nắm lấy bàn tay Lai:

-        Không, em không có lỗi ǵ. Chúng ta không ai có lỗi, chỉ là hoàn cảnh khắc nghiệt đó thôi em.

-        Em đọc lại lá thư rồi, đọc nhiều lần. Bây giờ em hiểu chuyện xưa hơn. Trước đây em cay đắng thân phận con hoang mang hai ḍng máu. Mẹ em cũng không nói cho em biết nhiều về những ǵ xảy ra trước đây. Em oán trách ‘giặc Mỹ’ đă bỏ rơi mẹ con em làm chúng em đói khổ. Em cũng thù ghét những người muốn lợi dụng em, định chia rẽ em và mẹ em. Em sống được đến ngày nay là v́ mẹ …

      Lai như nghẹn lời:

-        Mẹ em khóc suốt đêm qua, chắc v́ nhớ thương. Nếu mẹ không thù ghét người đàn ông ấy th́ em làm thế sao đành.

      Chúng tôi ngồi yên lắng nghe Lai tâm sự. Bà Bé hỏi thêm:

-        Lu bây giờ ra sao?

      Hạnh nh́n Mike;

-        Đêm qua nhà con có điện thọai nói chuyện với Louis. Hai người đều khóc nên cũng không nói ǵ được nhiều. Dù mang bệnh không chữa được nhưng lúc này Ba con vẫn c̣n mạnh mẽ, đi lại b́nh thường.

-        Bác sĩ cho tui gửi lời thăm và cám ơn Lu dùm tui. Tui không có ǵ gửi cho ổng cả.

      Mike bập bẹ:

-        Ba nói nhớ … d́.

Bà Bé không nói, h́nh như c̣n đang suy nghĩ điều ǵ. Lai nh́n Mike:

-        Anh về Mỹ cho em gửi lời thăm … ba.

      Mike bật khóc nức nở, liên tiếp gật đầu. Hạnh quàng tay ôm lưng chồng vỗ về, và tôi cũng thấy ḍng nước mắt lăn trên má Lai. Tôi an ủi mọi người:

-        Dù có xa một đại dương nhưng gia-đ́nh như thể đă đoàn tụ. Mai này khi trở về nước Chúa Louis cũng thấy được an-ủi.

      Hạnh tiếp lời:

-        Ba rất hối hận và thành thật nên để hết tài sản lại cho em. Anh chị sẽ thu xếp chuyển tiền sang bên này.

      Lai lắc đầu:

-        Xin chị đừng làm vậy. Em sống thế này đă quen, không cần ǵ hơn.

      Tôi thắc mắc:

-        Lương giáo viên của em lo sao đủ cho mẹ, cho con?

      Lai khẽ nhếch môi cười:

-        Vâng, đồng lương giáo viên ít ỏi khó sống được đầy đủ nên chồng em phải bôn ba. Anh ấy là thủy thủ trên tầu viễn dương. Lâu lâu với về nhà một lần.

-        À ra thế, tôi cứ thắc mắc v́ không thấy ba của cháu nhỏ đâu mà không dám hỏi.

      Lai gạt nước mắt cười:

-        Anh tưởng em lại … giống mẹ em phải không?

      Tôi cũng cười:

-        Đa nghi, đáng bị mắng lắm.

      Không khí đă có vẻ vui tươi, tôi đề nghị:

-        Lai, em không cần phải giữ kẽ quá. Ba cho th́ cứ nhận. Không cần đến th́ đem tặng cho người nào cần.

      Lai vẫn lắc đầu, nhưng chợt im lặng như suy nghĩ:

-        Quả t́nh em không muốn nhận. Tuy nhiên nếu có ít sách vở  cho học tṛ của em th́ em rất cám ơn.

      Hạnh chen vào:

-        Chuyện đó em để chị lo. Bây giờ đă biết em ở đây chị sẽ liên lạc thường xuyên.

      Chỉ đứa bé trai vẫn đứng sát bên Lai, ôm chân mẹ, Hạnh nói tiếp:

-        Tiền của ba chị sẽ bỏ vào trương mục cho con của em. Mai mốt lớn lên, nếu cháu muốn đi Hoa-Kỳ du học th́ đă có sẳn phương tiện.

      Lai như có vẻ cảm động:

-        Em cám ơn chị, cho em và cháu Phi gửi lời cám ơn ba em.

      Mike là người vui nhất:

-        Thank God. Dad would be very happy, I can’t wait to tell him!

T    ôi vỗ tay:

-        Vui quá. Cả gia-đ́nh đứng lại gần nhau để tôi chụp tấm h́nh gửi về cho Louis tối này.

      Đó là tấm h́nh đẹp nhất tôi chụp từ ngày về VN, tấm h́nh có những người miệng cười thật tươi nhưng má vẫn chưa khô ḍng nước mắt. 

 

      Trên chuyến bay về Sài G̣n tôi lấy email ra đọc lại. Thủy viết:

-        Cám ơn thày, thày không chỉ dạy cho em biết làm sao để viết lá thư này bằng nhu liệu mà con dạy cho em hiểu thế nào là ḷng yêu thương chân thật. Vũ nói thầy c̣n thân hơn là bạn thân. Thầy nhớ về dự đám cưới của chúng em cuối năm nay nghe. 

      Tùng có vẻ như rất buồn:

-        Em biết thầy cố giúp em, nhưng t́nh yêu không thể gượng ép. Bây giờ em có thể nói yêu Loan mà không c̣n mắc cở. Em sẽ đi khỏi thành phố nhỏ này, cũng như thày năm xưa. T́nh yêu ban dầu, dù được yêu hay không, bao giờ cũng đẹp. Em chưa biết đời ḿnh sẽ ra sao, nhưng dù ở đâu em cũng sẽ không quên Đà Lạt, không quên thày và không quên Loan.

      Loan viết c̣n tha thiết hơn:

-        Em không cần nói nhưng em biết là thày đă hiểu. Dù sao th́ thày cũng đă cho em biết thế nào là ư nghĩa cuộc đời. Em sẽ t́nh nguyện trông nom trẻ mồ côi trên chùa. Một ngày nào đó thày sẽ trở lại, và có lên chùa thày nhớ hỏi … ni cô Như Loan! Em nói đùa đấy thôi chứ Phật nào độ được cho người c̣n nặng ḷng trần gian như em, phải không thày. Rất mong ngày thày trở lại.

      Máy bay chuẩn bị đáp. Tôi thở dài, Sài G̣n ở dưới đó, nơi mà tôi đă trải qua quăng đời thanh xuân, nơi tôi đă yêu và được yêu, nhưng mỗi lần đi về là mỗi lần bồi hồi. Tuần tới Mike về Mỹ, nhưng c̣n tôi, tôi ‘đi’ Mỹ hay tôi cũng ‘về’ Mỹ, nơi tôi có gia-đ́nh? Nơi đây hay bên đó với tôi bây giờ đều là nhà, đều là nơi tôi thương mến. Tôi không c̣n xót xa khi chia tay người thân yêu thủa tôi c̣n trẻ, nhưng bây giờ giă từ vẫn thấy buồn, dù chỉ là giă từ đám học tṛ tôi mới biết đây thôi.

      Tôi nhủ thầm:

-        Loan ạ, em không thành ni cô đâu, nhưng ngày ngày nghe tiếng chuông chùa tâm hồn em sẽ lắng đọng, thấy cuộc đời vô thường và biết đâu em sẽ t́m được chân hạnh phúc.

      Tôi vỗ vai Mike, và chợt vui khi nghĩ đến gia-đ́nh:

-        Hey, we are going home next week.

      Máy bay nghiêng cánh, cô tiếp viên nhắc tôi cột thắt lưng an toàn, và khi cô ta nh́n tôi, tôi chợt giật ḿnh v́ thấy mắt cô ta sao giống như là mắt Loan!

 

May 2006 

 



[1] Xin đọc “Một Khối T́nh Si”